ศูนย์จีโนมฯ ยันไม่พบการรวมเชื้อ HMPV-โควิด แต่ติดร่วมกันได้
หวั่นเสี่ยงอาการรุนแรง เร่งพัฒนาวัคซีนรวมป้องกันหลายเชื้อ
ศูนย์จีโนมทางการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี เปิดเผยผลการศึกษาล่าสุดเกี่ยวกับการติดเชื้อไวรัสเมตานิวโมไวรัสในมนุษย์ (HMPV) และเชื้อไวรัสโควิด-19 (SARS-CoV-2) ผ่านเพจ: Center for Medical Genomics ยืนยันยังไม่พบหลักฐานการรวมตัวของสารพันธุกรรมระหว่างไวรัสทั้งสองชนิด แต่มีความเป็นไปได้ที่ผู้ป่วยจะติดเชื้อทั้งสองชนิดพร้อมกัน ซึ่งอาจนำไปสู่อาการรุนแรงได้
ทีมนักวิจัยระบุว่า แม้ทั้งสองไวรัสจะก่อโรคในระบบทางเดินหายใจเช่นเดียวกัน แต่มีความแตกต่างทางพันธุกรรมอย่างสิ้นเชิง เนื่องจาก HMPV อยู่ในตระกูล Pneumoviridae ขณะที่ SARS-CoV-2 อยู่ในตระกูล Coronaviridae ส่งผลให้โอกาสที่จะเกิดการรวมตัวของสารพันธุกรรมเป็นไวรัสลูกผสมสายพันธุ์ใหม่มีน้อยมาก
ตระกูลไวรัสที่แตกต่างกัน
1.HMPV (Human Metapneumovirus)
- อยู่ในตระกูล Pneumoviridae
- ก่อโรคระบบทางเดินหายใจ โดยเฉพาะในเด็กเล็กและผู้สูงอายุ
- อาจทำให้เกิดหลอดลมฝอยอักเสบ ปอดอักเสบ และอาการหยุดหายใจชั่วขณะ (Apnea) ในทารก
2. SARS-CoV-2
- อยู่ในตระกูล Coronaviridae
- มีโครงสร้างพันธุกรรมแบบ RNA ซึ่งแตกต่างจาก HMPV ค่อนข้างมาก
- สามารถก่อให้เกิดอาการได้หลากหลาย ตั้งแต่ไม่มีอาการ ไปจนถึงภาวะระบบทางเดินหายใจรุนแรงเฉียบพลัน
การติดเชื้อร่วม (Co-infection)
แม้ไม่มีหลักฐานเรื่องการรวมสารพันธุกรรม แต่มักพบการติดเชื้อร่วมกันระหว่างไวรัสระบบทางเดินหายใจหลายชนิดในผู้ป่วยคนเดียวกัน ตัวอย่างหนึ่งคือ เมื่อเกิดการระบาดของโรคซาร์ส (SARS-CoV) ในปี 2002 มีรายงานผู้ป่วยบางรายติดเชื้อร่วมกับ HMPV โดยพร้อมกัน อย่างไรก็ตาม การติดเชื้อร่วมไม่ได้หมายความว่าตัวไวรัสจะหลอมรวมสารพันธุกรรมเข้าสู่กัน
อาการที่คล้ายและแตกต่าง
1.อาการที่คล้ายกัน
- ไข้
- ไอ
- น้ำมูกไหล
- เจ็บคอ
- อ่อนเพลีย
- หายใจลำบากในบางกรณี
2.อาการที่แตกต่าง
- HMPV: มักพบอาการรุนแรงในเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ เช่น เสียงหวีดขณะหายใจ และอาจถึงขั้นหยุดหายใจชั่วขณะในเด็กเล็ก
- SARS-CoV-2: พบได้ในทุกวัย อาจมีอาการเฉพาะ เช่น สูญเสียการได้กลิ่นและรับรส มีผื่นตามผิวหนัง หรืออาการในระบบทางเดินอาหารในบางราย
การรักษาและพัฒนาวัคซีน
- HMPV: ยังไม่มีวัคซีนเฉพาะ และการรักษาส่วนใหญ่เป็นการรักษาตามอาการ
- SARS-CoV-2: มีการพัฒนาวัคซีนหลายชนิดและยาต้านไวรัสที่ผ่านการอนุมัติสำหรับใช้งาน ความคืบหน้าของวัคซีนแบบผสม (รวมแอนติเจนของหลายไวรัสในวัคซีนเดียว) ยังคงอยู่ในขั้นตอนการวิจัย
ข้อสรุปสำคัญคือ ยังไม่มีข้อมูลหรือหลักฐานที่ยืนยันว่า SARS-CoV-2 และ HMPV ได้รวมจีโนมกันเป็นไวรัสลูกผสมใหม่ แม้มีโอกาสเกิดการติดเชื้อร่วมกันในผู้ป่วยคนเดียวกันได้ก็ตาม ด้วยความแตกต่างทางพันธุกรรมที่ชัดเจน การวางแผนรับมือและการเฝ้าระวังจึงควรให้ความสำคัญกับลักษณะเฉพาะของไวรัสแต่ละชนิด ส่วนการพัฒนาวัคซีนหรือแนวทางรักษาแบบผสานยังอยู่ในกระบวนการวิจัยและอาจเป็นความหวังของการป้องกันโรคระบบทางเดินหายใจหลายชนิดพร้อมกันในอนาคต
แหล่งอ้างอิงที่น่าสนใจ
• CDC: Human Metapneumovirus (HMPV)
• WHO: Coronavirus disease (COVID-19)
