นั่งนาน-เล่นมือถือ-ท่าทางผิด ปัจจัยเสี่ยงที่ใครๆ ก็มี! แพทย์เตือนระวังพฤติกรรมเสี่ยงโรคร้ายบั่นทอนคุณภาพชีวิต
คุณเคยรู้สึกปวดหลังเรื้อรัง มีอาการชาร้าวลงขา หรือรู้สึกปวดแปลบเวลาไอหรือจามหรือไม่? นี่อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท ภัยเงียบที่กำลังคุกคามคนไทยมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในกลุ่มคนวัยทำงาน
จากข้อมูลทางการแพทย์พบว่าผู้ป่วยโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทมีแนวโน้มอายุน้อยลง โดยพบในผู้ป่วยอายุต่ำกว่า 40 ปี เพิ่มมากขึ้น สาเหตุหลักมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป โดยเฉพาะการนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน การก้มหน้าใช้สมาร์ทโฟนในท่าเดิมซ้ำๆ และการมีกิจกรรมทางกายที่ลดลง
หมอนรองกระดูกคืออะไร?
หมอนรองกระดูก เป็นโครงสร้างที่อยู่ระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อ ทำหน้าที่เหมือน “โช้คอัพ” ช่วยรับแรงกระแทกและทำให้กระดูกสันหลังเคลื่อนไหวได้อย่างคล่องตัว มีลักษณะเป็นวงแหวนเหนียวด้านนอก และมีเนื้อเจลนิ่มด้านใน
ตำแหน่งที่พบบ่อย
- กระดูกสันหลังส่วนเอว (Lumbar Spine) พบมากที่สุด มักทำให้ปวดหลัง ร้าวลงขา
- กระดูกสันหลังส่วนคอ (Cervical Spine) อาจทำให้ปวดคอ ร้าวลงแขน นิ้วชา
- กระดูกสันหลังส่วนอก (Thoracic Spine) พบได้น้อย อาจปวดบริเวณอกและแผ่นหลัง
สัญญาณอันตรายที่ไม่ควรมองข้าม
อาการแรกเริ่มของโรคมักถูกละเลย หลายคนคิดว่าเป็นเพียงอาการปวดเมื่อยธรรมดาที่พักแล้วจะหาย แต่ความจริงแล้ว หากปล่อยไว้อาจนำไปสู่ความพิการถาวรได้ อาการสำคัญที่ควรสังเกตและรีบพบแพทย์ ได้แก่
- ปวดหลังเรื้อรังนานเกิน 2 สัปดาห์ โดยเฉพาะอาการปวดที่ร้าวลงไปที่ขาหรือแขน
- มีอาการชา หรือรู้สึกเหมือนไฟช็อตตามแขนหรือขา
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง จนอาจสังเกตได้ว่าเดินสะดุดบ่อยขึ้น
- มีปัญหาในการควบคุมการขับถ่าย ซึ่งเป็นสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที
พฤติกรรมเสี่ยงที่คนรุ่นใหม่มักมองข้าม
วิถีชีวิตดิจิทัลเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคนี้ โดยเฉพาะพฤติกรรมต่อไปนี้
- ท่านั่งทำงานที่ไม่เหมาะสม การนั่งหลังค่อม นั่งบนเก้าอี้ที่ไม่รองรับหลัง และนั่งนานเกิน 1 ชั่วโมง โดยไม่ลุกเดิน
- การใช้สมาร์ทโฟนในท่าที่ผิด การก้มคอมากเกินไปเพื่อดูโทรศัพท์ สร้างแรงกดทับบริเวณคออย่างมาก
- การขาดการออกกำลังกาย ทำให้กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวอ่อนแอ ไม่สามารถรองรับกระดูกสันหลังได้ดี
- การยกของผิดวิธี หรือยกของหนักเกินกำลัง โดยใช้หลังแทนการย่อเข่า
วิธีป้องกันให้ห่างไกลจากโรคหมอนรองกระดูกทับเส้น
วิธีป้องกันโรคนี้แบบง่ายๆ ที่ทุกคนสามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน
- ยึดหลัก 30-30 ทุกๆ 30 นาทีที่นั่งทำงาน ควรลุกขึ้นยืดเส้นยืดสายอย่างน้อย 30 วินาที
- จัดท่านั่งให้ถูกต้อง หลังตรง เท้าวางราบกับพื้น หน้าจอคอมพิวเตอร์อยู่ในระดับสายตา
- ยกมือถือให้สูงขึ้น แทนที่จะก้มมองโทรศัพท์ ให้ยกโทรศัพท์ขึ้นมาในระดับสายตา
- ออกกำลังกายสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลาง เช่น โยคะ พิลาทิส หรือ การว่ายน้ำ
- จัดสภาพแวดล้อมการทำงานให้เหมาะสม ใช้เก้าอี้ที่รองรับหลังส่วนล่างได้ดี จัดความสูงของโต๊ะให้เหมาะสม
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
หากมีอาการดังต่อไปนี้ ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็ว
- ปวดหลังหรือคอรุนแรง โดยเฉพาะหลังการบาดเจ็บ
- ปวดร่วมกับมีไข้
- ปวดที่ทำให้นอนไม่หลับ
- ปวดร่วมกับมีอาการชา อ่อนแรง หรือร้าวลงแขนขา
- มีปัญหาในการควบคุมการขับถ่าย
..การทำความเข้าใจ ใส่ใจ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อย คุณสามารถลดความเสี่ยงและป้องกันโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทได้ เริ่มตั้งแต่วันนี้เพื่อสุขภาพกระดูกสันหลังที่แข็งแรงนะคะ
