จากสถานการณ์ฝนตกชุกอย่างต่อเนื่องครอบคลุมหลายพื้นที่ ส่งผลให้เกิดสภาพอากาศที่ชื้นแฉะมีแอ่งน้ำท่วมขัง ทำให้พาหะนำโรคอย่าง ยุงลาย ขยายพันธุ์มากขึ้นในหลายพื้นที่ ปัจจุบันมีรายงานว่าพบว่า มีการแพร่ระบาดของ “โรคไข้ปวดข้อยุงลาย” หรือ “ชิคุนกุนยา” (Chikungunya virus disease) ในพื้นที่ 5 จังหวัด ได้แก่ จ.เชียงใหม่ บึงกาฬ เลย หนองคาย และลำพูน ขณะเดียวกันรัฐบาลได้ออกมาเตือนให้ประชาชนรู้ป้องกันก่อนเกิดโรค วันนี้จึงขอนำความรู้เกี่ยวกับ โรคชิคุนกุนยา มาเล่าสู่กันฟังโดยสังเขป..
โรคชิคุนกุนยา คืออะไร
โรคชิคุนกุนยา เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่มียุงเป็นพาหะนำโรคหลัก ๆ คือ ยุงลายสวน (Aedes albopictus) และ ยุงลายบ้าน (Aedes aegypti) ซึ่งเป็นยุงชนิดเดียวกับที่นำโรคไข้เลือดออกเดงกีมาสู่คน เมื่อยุงเหล่านี้ไปกัดคนที่ป่วยเป็นโรคชิคุนกุนยา เชื้อก็จะเข้าสู่ตัวยุง และยุงก็จะไปกัดคนอื่น ๆ ต่อ ทำให้เกิดการแพร่ระบาดได้
อาการของโรคเป็นอย่างไร
อาการหลัก ๆ ของโรคชิคุนกุนยาที่สังเกตได้คือ
- มีไข้สูงเฉียบพลัน ส่วนใหญ่จะมีไข้สูงถึง 39-40 องศาเซลเซียส
- ปวดข้อ เป็นอาการที่เด่นชัดและสำคัญที่สุดของโรคนี้ ผู้ป่วยจะมีอาการปวดตามข้อต่าง ๆ ทั่วร่างกาย โดยเฉพาะข้อมือ ข้อเท้า หรือข้อนิ้ว อาจมีอาการบวมแดงที่ข้อร่วมด้วย อาการปวดข้อนี้อาจเป็นอยู่นานหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน และบางรายอาจมีอาการปวดข้อเรื้อรังได้
- มีผื่นแดง มักจะเกิดขึ้นตามลำตัว แขนขา หรือฝ่ามือฝ่าเท้า
- อาการอื่น ๆ เช่น ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว คลื่นไส้ หรืออ่อนเพลีย
โดยทั่วไปอาการจะเริ่มดีขึ้นเองภายใน 1-2 สัปดาห์ ยกเว้นอาการปวดข้อที่อาจจะยังคงอยู่ได้นานกว่านั้น
โรคนี้ร้ายแรงแค่ไหน
แม้ว่าโรคชิคุนกุนยาจะไม่มีความรุนแรงถึงขั้นทำให้เสียชีวิต แต่ก็สร้างความทรมานและผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ค่อนข้างมาก โดยเฉพาะจากอาการปวดข้อที่อาจยาวนาน ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ตามปกติ และในบางกรณีอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว
ป้องกันได้อย่างไร
วิธีป้องกันโรคชิคุนกุนยาที่ดีที่สุดคือ การป้องกันตัวเองไม่ให้ถูกยุงกัด และกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ซึ่งทำได้ง่าย ๆ ดังนี้
- ป้องกันตนเอง สวมใส่เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว นอนกางมุ้ง และทายากันยุง โดยเฉพาะช่วงกลางวันซึ่งเป็นเวลาที่ยุงลายออกหากิน
- กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุง คว่ำภาชนะที่มีน้ำขัง หรือปิดฝาภาชนะเก็บน้ำให้มิดชิด เพื่อไม่ให้ยุงวางไข่ รวมถึงเปลี่ยนน้ำในแจกันดอกไม้ทุกสัปดาห์
- ดูแลสภาพแวดล้อม จัดบ้านให้เป็นระเบียบ ไม่ให้มีมุมอับทึบซึ่งเป็นที่หลบซ่อนของยุง
หากคุณหรือคนในครอบครัวมีอาการที่เข้าข่ายโรคชิคุนกุนยา ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม
