แมลงก้นกระดก สัตว์จิ๋วตัวร้ายที่มักพบในบริเวณที่มีไฟสว่างช่วงกลางคืน ลักษณะดูคล้ายมดชนิดหนึ่ง แต่มีพิษร้ายยิ่งกว่ามาก สามารถทำร้ายผิวหนังเราได้โดยไม่รู้ตัว
แมลงก้นกระดกคืออะไร?
แมลงก้นกระดก (Paederus) เป็นแมลงขนาดเล็ก ลำตัวยาวประมาณ 7-8 มิลลิเมตร มีสีดำสลับแดงหรือส้ม ตัวเมียจะมีสีเข้มกว่าตัวผู้ มันชอบออกมาเล่นไฟในเวลากลางคืน และมักจะพบได้มากในช่วงฤดูฝน
พิษของแมลงก้นกระดกมาจากไหน?
- แมลงก้นกระดกไม่ได้กัดหรือต่อย แต่พิษของมันจะอยู่ที่ตัว โดยมีสารเคมีชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า พาเดอริน (Pederin) สารนี้จะออกมาเมื่อเราไปบีบ ตี หรือขยี้ตัวมัน
- พิษจะออกมาได้ง่าย ๆ แค่แมลงเดินผ่านผิวหนังของเราแล้วถูกบี้ หรือเราไปปัดมันแรง ๆ ทำให้พิษสัมผัสกับผิวหนังเราได้
เมื่อโดนพิษ อาการจะเป็นอย่างไร?
- เริ่มแรก อาจยังไม่รู้สึกอะไร
- ภายใน 12-24 ชั่วโมง จะเริ่มมีอาการแสบร้อน ผิวหนังเป็นผื่นแดงเป็นทางยาว หรือเป็นรอยตามบริเวณที่สัมผัส
- ภายใน 2-3 วัน ผื่นแดงจะกลายเป็น ตุ่มน้ำพองใส และอาจมีอาการปวดแสบปวดร้อนมากขึ้น
- เมื่อตุ่มน้ำแตก จะกลายเป็นแผลถลอกและตกสะเก็ดในที่สุด โดยปกติแล้วอาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นและหายไปใน 7-10 วัน แต่ก็อาจทิ้งรอยดำไว้บนผิวหนัง
สิ่งที่ต้องทำทันทีเมื่อโดนพิษแมลงก้นกระดก
- อย่าเกาหรือขยี้: หากเห็นแมลงเกาะอยู่บนผิวหนัง ให้ใช้ปากเป่า หรือใช้กระดาษเขี่ยออกเบา ๆ ห้ามบี้เด็ดขาด
- รีบล้างน้ำ: ล้างบริเวณที่สัมผัสด้วยน้ำเปล่าและสบู่ให้สะอาดทันที เพื่อชะล้างพิษออกให้มากที่สุด
- ประคบเย็น: หากเริ่มมีอาการปวดแสบปวดร้อน ให้ใช้ผ้าห่อน้ำแข็งประคบบริเวณที่โดนพิษ
- รีบไปพบแพทย์: หากอาการรุนแรง มีตุ่มน้ำพอง หรือมีอาการไข้ร่วมด้วย ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
คำเตือนพิเศษสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน!
สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน อาการจากพิษของแมลงก้นกระดกสามารถเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ เพราะผู้ป่วยเบาหวานมีระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ และแผลจะหายช้ากว่าปกติ ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนในแผลได้ง่าย และอาจรุนแรงจนเกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด ผู้ป่วยเบาหวานจึงควรระมัดระวังเป็นพิเศษ หากมีอาการแม้เพียงเล็กน้อย ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
วิธีป้องกันที่ดีที่สุด
- ติดตั้งมุ้งลวดตามประตูและหน้าต่าง เพื่อป้องกันไม่ให้แมลงเข้าบ้าน
- ปิดไฟนอกบ้านเมื่อไม่จำเป็น เพราะแมลงชนิดนี้ชอบเล่นไฟ
- หากต้องนอนในพื้นที่โล่ง ควรใช้มุ้งครอบ
- ก่อนใส่เสื้อผ้า ให้ตรวจสอบให้แน่ใจว่าไม่มีแมลงซ่อนอยู่ โดยเฉพาะเสื้อผ้าที่ตากไว้ภายนอก
