ลืมบ้างเป็นเรื่องปกติ แต่ลืมบ่อยจนกระทบชีวิต อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก!
ปัจจุบันโรคสมองเสื่อม โดยเฉพาะ Alzheimer’s disease กำลังเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในสังคมไทย ข้อมูลจากแหล่งแนะนำข้อมูลสุขภาพหลายแหล่งชี้ว่า “การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน” คือกุญแจสำคัญในการลดความเสี่ยง
6 แนวทางดูแลง่ายๆ ลดเสี่ยงสมองเสื่อม
1. ขยับร่างกายให้มากขึ้น
การออกกำลังกายช่วยเพิ่มเลือดไปเลี้ยงสมอง ลดการเสื่อมของเซลล์สมอง เพียงแค่ “เดินเร็ววันละ 30 นาที” ก็เริ่มเห็นผลในระยะยาว
2. เลือกกินอาหารที่สมองชอบ
แนวทางที่แพทย์แนะนำคือ
- ปลา ไขมันดี (โอเมก้า-3)
- ผักผลไม้สีเข้ม
- ถั่ว ธัญพืช
- ลดอาหารหวาน มัน เค็ม เพราะส่งผลต่อหลอดเลือดสมองโดยตรง
3. ใช้สมองทุกวัน
สมองก็เหมือนกล้ามเนื้อ ยิ่งใช้ยิ่งแข็งแรง กิจกรรมที่ช่วยได้ เช่น
- อ่านหนังสือ
- เล่นเกมฝึกสมอง
- เรียนรู้สิ่งใหม่
มีข้อมูลว่าคนที่กระตุ้นสมองอย่างต่อเนื่อง จะมี “สมองสำรอง” (cognitive reserve) ช่วยชะลอการเสื่อม
4. นอนให้พอ และนอนให้ดี
- ช่วงนอนหลับ สมองจะกำจัดของเสีย
- หากนอนไม่พอ อาจเพิ่มการสะสมโปรตีนผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับ Alzheimer’s disease
- ควรนอนอย่างน้อย 7 ชั่วโมง/คืน และหลีกเลี่ยงหน้าจอก่อนนอน
5. คุมโรคประจำตัวให้ดี
การตรวจสุขภาพสม่ำเสมอและกินยาตามแพทย์ ช่วยลดความเสี่ยงได้มาก ควบคุมโรคที่เพิ่มความเสี่ยงสมองเสื่อม อาทิ
- ความดันโลหิตสูง
- เบาหวาน
- ไขมันในเลือดสูง
หากควบคุมได้ดี จะช่วยลดโอกาสเกิดโรคในระยะยาว
6. อย่าอยู่คนเดียว
- การมีปฏิสัมพันธ์ เช่น พูดคุย พบเพื่อน หรือทำกิจกรรมร่วมกัน
- ช่วยกระตุ้นสมองหลายส่วนพร้อมกัน
ผู้สูงอายุที่มีสังคม มักมีความเสี่ยงสมองเสื่อมน้อยกว่า
เช็กอาการเบื้องต้นที่ไม่ควรมองข้าม
หากมีอาการเหล่านี้ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินโดยเร็ว
- ลืมเรื่องเดิมซ้ำๆ
- หลงทางในที่คุ้นเคย
- พูดหรือถามซ้ำ
- ตัดสินใจผิดปกติ
สมองเสื่อมป้องกันได้ เริ่มจากพฤติกรรมเล็กๆ ทุกวัน..
ยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งลดความเสี่ยงได้มาก เพราะสุขภาพสมองที่ดี ไม่ได้เกิดขึ้นตอนแก่ แต่เริ่มสร้างได้ตั้งแต่วันนี้
