ไวรัสฮันตา (Hantavirus) กลับมาเป็นประเด็นที่ทั่วโลกเฝ้าระวังอีกครั้ง หลังในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมา มีรายงานผู้เสียชีวิตและผู้ติดเชื้อบนเรือสำราญ MV Hondius จนหลายประเทศเริ่มเพิ่มมาตรการคัดกรองผู้เดินทาง ขณะที่ประเทศไทยแม้ยังไม่พบการระบาด แต่กรมควบคุมโรคย้ำว่า ประชาชนควรเรียนรู้เกี่ยวกับโรคนี้ไว้ เพราะเป็นโรคจากสัตว์สู่คนที่อาจมีความรุนแรงสูงในบางราย
ไวรัสฮันตา เป็นเชื้อที่พบในสัตว์ฟันแทะ โดยเฉพาะ “หนู” คนสามารถติดเชื้อได้จากการสูดดมละอองที่ปนเปื้อนปัสสาวะ มูล หรือน้ำลายของหนู รวมถึงการสัมผัสสิ่งของที่มีเชื้อแล้วนำมือมาสัมผัสตา จมูก หรือปาก ส่วนการถูกหนูกัดพบได้น้อย พื้นที่เสี่ยงมักเป็นบริเวณที่มีหนูชุกชุม เช่น โกดัง ห้องเก็บของ บ้านร้าง ฟาร์ม หรือพื้นที่เกษตร
อาการเริ่มต้นของโรคอาจคล้ายไข้หวัดทั่วไป ทำให้หลายคนไม่ทันสังเกต เช่น ไข้สูง ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย คลื่นไส้ หรืออาเจียน แต่หากอาการรุนแรง อาจเกิดภาวะปอดอักเสบ หายใจลำบาก ความดันต่ำ หรือไตวายเฉียบพลันได้ ซึ่งบางสายพันธุ์มีอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 30–50%
ประเด็นที่ทำให้ไวรัสฮันตากลับมาได้รับความสนใจ คือการพบการระบาดของไวรัสฮันตาสายพันธุ์ Andes บนเรือสำราญ MV Hondius ที่เดินทางจากอเมริกาใต้ไปยังแอนตาร์กติกา โดยมีรายงานผู้เสียชีวิตแล้ว 3 ราย และพบผู้ติดเชื้อหรือผู้ต้องสงสัยเพิ่มเติมอีกหลายราย
สายพันธุ์ Andes ถูกจับตามองเป็นพิเศษ เพราะเป็นสายพันธุ์ที่มีข้อมูลว่า “อาจติดต่อจากคนสู่คนได้” แม้จะพบได้ไม่บ่อยและต้องสัมผัสใกล้ชิดเป็นเวลานาน ต่างจากฮันตาสายพันธุ์ทั่วไปที่มักติดจากสัตว์ฟันแทะสู่คนเท่านั้น
หลังเกิดเหตุ หลายประเทศเริ่มเพิ่มการเฝ้าระวังผู้เดินทาง ขณะที่กรมควบคุมโรคของไทยยืนยันว่า ปัจจุบันยังไม่พบการระบาดในประเทศไทย และความเสี่ยงต่อประชาชนไทยยังอยู่ในระดับต่ำ อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญมองว่า การเฝ้าระวังยังจำเป็น เพราะโรคจากสัตว์สู่คนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะในพื้นที่ที่คนและสัตว์อยู่ใกล้ชิดกันมากขึ้น
ขณะที่ กรมควบคุมโรค ได้มีการติดตามสถานการณ์โรค เตรียมความพร้อมนในมาตรการเฝ้าระวัง คัดกรองโรคในผู้เดินทางที่มาจากทวีปอเมริกาใต้ โดยผู้เดินทางจากประเทศกลุ่มเสี่ยงต้องมารายงานตัว และซักประวัติอาการป่วยตามเอกสาร ต.8 ณ ด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนตรวจคนเข้าเมือง ซึ่งปัจจุบันยังไม่พบผู้ป่วยสงสัย
สำหรับการป้องกัน เริ่มได้จากการรักษาความสะอาดบ้านและพื้นที่เก็บของ ไม่ปล่อยให้มีเศษอาหารสะสม ปิดช่องหรือรูที่หนูสามารถเข้ามาได้ หากพบพื้นที่มีมูลหรือปัสสาวะหนู ควรสวมหน้ากากและถุงมือก่อนทำความสะอาด และหลีกเลี่ยงการกวาดแห้งหรือใช้เครื่องดูดฝุ่นทันที เพราะอาจทำให้เชื้อฟุ้งกระจายในอากาศ ควรใช้ผ้าชุบน้ำยาฆ่าเชื้อเช็ดทำความสะอาดแทน รวมถึงล้างมือทุกครั้งหลังสัมผัสสิ่งสกปรก
แม้ไวรัสฮันตาจะยังไม่ใช่โรคระบาดใหญ่แบบโควิด-19 แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงที่ผ่านมา เป็นสัญญาณเตือนว่าโรคจากสัตว์สู่คนยังคงเป็นความเสี่ยงสำคัญในโลกยุคปัจจุบัน การรู้เท่าทัน สังเกตอาการ และป้องกันตนเองอย่างเหมาะสม จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการลดความเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชน
