กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข รณรงค์ตุลาคมเดือนแห่งความรอบรู้ด้านสุขภาพ ภายใต้แนวคิด “ตระหนัก รอบรู้ ลงมือทำ ลดเสี่ยง NCDs” หวังลดผู้ป่วยโรค NCDs เพิ่มอายุคาดเฉลี่ยคนไทยให้ถึง 85 ปี และมีช่วงเวลาสุขภาพดีไม่น้อยกว่า 75 ปี พร้อมเปิดเผยผลสำเร็จนำร่องอำเภอรอบรู้ด้านสุขภาพควบคู่หลักเวชศาสตร์วิถีชีวิต ช่วยเปลี่ยนกลุ่มเสี่ยงกลับเป็นปกติได้จริง
นายแพทย์ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า กรมอนามัยให้ความสำคัญกับการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพอย่างครอบคลุมทั้งระดับชาติ องค์กร และชุมชน โดยมุ่งให้ประชาชนมีทักษะ 6 ด้าน ได้แก่ การเข้าถึงข้อมูลสุขภาพ การเข้าใจข้อมูล การตอบโต้ซักถามและแลกเปลี่ยน การตัดสินใจ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และการบอกต่อ เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงและใช้ข้อมูลสุขภาพได้อย่างรู้เท่าทัน มีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม และร่วมสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพดี ตลอดจนป้องกันและควบคุมปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาวะ เพื่อให้คนไทยมีอายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาพดี (Health Adjusted Life Expectancy: HALE) ไม่น้อยกว่า 75 ปี และมีอายุคาดเฉลี่ย (Life Expectancy: LE) ไม่น้อยกว่า 85 ปี โดยเฉพาะการป้องกันโรค NCDs ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทย การป้องกันโรคจึงต้องดำเนินควบคู่กันทั้งการส่งเสริมสุขภาพ การส่งเสริมโภชนาการที่ดี ลดการบริโภคหวาน มัน เค็ม และการมีกิจกรรมทางกายอย่างเพียงพอ โดยมีการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเป็นจุดเริ่มต้นที่ช่วยให้ประชาชนเข้าใจความเสี่ยงและนำความรู้ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง อาหารหวานจัดและเค็มจัด รวมถึงเพิ่มการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม
ด้าน แพทย์หญิงนงนุช ภัทรอนันตนพ รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า ที่ผ่านมา กรมอนามัยได้ขับเคลื่อนกิจกรรมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่อง อาทิ หลักสูตร “ประชาชนรอบรู้ และครอบครัวรอบรู้ ห่างไกลโรค NCDs ขยับกายดี กินดี ไม่ป่วย” ซึ่งมีประชาชนเข้าถึงกว่า 319,000 คน รวมถึงการพัฒนาองค์กรและชุมชนรอบรู้ ด้านสุขภาพกว่า 20,000 แห่ง มีประชาชนเข้าร่วมกิจกรรมกว่า 1.5 ล้านคน สำหรับการดำเนินงานอำเภอนำร่องลดกลุ่มเสี่ยงโรค NCDs ในชุมชนให้เป็นกลุ่มปกติ ด้วยการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพตามแนวทางเวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle Medicine) กลุ่มเสี่ยงที่เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด 990 คน สามารถกลับมาเป็นปกติ 75 คน คิดเป็นร้อยละ 7.58เมื่อคำนวนงบประมาณ เฉลี่ย 1,500 บาทต่อคน เมื่อเปรียบเทียบต้นทุนการรักษาผู้ป่วย NCDs ที่ใช้งบประมาณเฉลี่ย 7,000 บาทต่อคนต่อปี ฉะนั้น หากป้องกันกลุ่มเสี่ยงไม่ให้พัฒนาไปเป็นผู้ป่วยโรค NCDs ในอนาคตได้ จะสามารถลดงบประมาณด้านการรักษาเฉลี่ย 5,500 บาทต่อคนต่อปี สะท้อนให้เห็นถึงว่าการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ และการลงมือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างต่อเนื่องเห็นผลอย่างชัดเจน แต่จำเป็นต้องอาศัยปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น แรงจูงใจ ชี้เป้าปัญหา การสื่อสารที่เข้าใจง่าย และกระตุ้นให้เกิดการนำความรู้ไปใช้จริง
นายแพทย์อัครวัฒน์ เพียวพงภควัต ผู้อำนวยการกองส่งเสริมความรอบรู้และสื่อสารสุขภาพ กล่าวเสริมว่า กรมอนามัยได้จัดกิจกรรมประกวดออกแบบอินโฟกราฟิก ภายใต้แนวคิด “ตระหนัก รอบรู้ ลงมือทำ ลดเสี่ยง NCDs” เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มวัยเรียนและวัยทำงาน ได้ร่วมสร้างสรรค์สื่อสุขภาพที่ช่วยสร้างความเข้าใจและแรงจูงใจในการดูแลตนเอง รวมถึงส่งต่อข้อมูลสุขภาพที่ถูกต้องไปยังครอบครัวและชุมชน โดยนำเสนอความรู้ที่ถูกต้อง และเข้าใจง่ายเกี่ยวกับการป้องกันและลดความเสี่ยงโรค NCDs อาทิ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง โรคมะเร็ง โรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง โรคไต และภาวะอ้วนลงพุง เพื่อเชิญชวนให้ประชาชนลงมือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างเป็นรูปธรรม สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เพจกองส่งเสริมความรอบรู้และสื่อสารสุขภาพ
