กระทรวงสาธารณสุขแสดงความห่วงใยประชาชน หลังเกิดกระแสข่าวเกี่ยวกับผู้เสียชีวิตที่สงสัยเกี่ยวข้องกับแมลงกัดต่อย โดยเฉพาะ “ตัวคุ่น” หรือ “ริ้นดำ” (Black flies) ทำให้หลายคนเกิดความกังวลเกี่ยวกับอันตรายของแมลงขนาดเล็กชนิดนี้
นพ.อัครฐาน จิตนุยานนท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า กรมการแพทย์มีความห่วงใยประชาชน โดยเฉพาะผู้ที่ทำกิจกรรมในพื้นที่ชื้น เช่น ริมน้ำ ป่า ทุ่งนา หรือบริเวณที่มีแมลงชุกชุม ซึ่งเป็นแหล่งที่พบแมลงกลุ่ม biting midges หรือ black fly ได้บ่อย แมลงชนิดนี้มีขนาดเล็กใกล้เคียงกับแมลงหวี่ ลำตัวสีดำหรือเทาเข้ม กัดแล้วมักคันมากกว่ายุง และทิ้งรอยผื่นชัดเจน นพ.อัครฐาน จิตนุยานนท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า กรมการแพทย์มีความห่วงใยประชาชน โดยเฉพาะผู้ที่ทำกิจกรรมในพื้นที่ชื้น เช่น ริมน้ำ ป่า ทุ่งนา หรือบริเวณที่มีแมลงชุกชุม ซึ่งเป็นแหล่งที่พบแมลงกลุ่ม biting midges หรือ black fly ได้บ่อย แมลงชนิดนี้มีขนาดเล็กใกล้เคียงกับแมลงหวี่ ลำตัวสีดำหรือเทาเข้ม กัดแล้วมักคันมากกว่ายุง และทิ้งรอยผื่นชัดเจน พบได้ในพื้นที่ชื้น เช่น ริมน้ำ ป่า ทุ่งนา รวมถึงบริเวณชายฝั่งทะเลและป่าชายเลน โดยอาการส่วนใหญ่เป็นภาวะผิวหนังอักเสบจากการตอบสนองของภูมิคุ้มกันต่อสารในน้ำลายหรือพิษของแมลง
ด้าน นพ.วีรวัต อุครานันท์ ผู้อำนวยการสถาบันโรคผิวหนัง อธิบายว่า ผื่นจากแมลงกัดต่อยเกิดจากสารในน้ำลายหรือพิษของแมลงที่ก่อการอักเสบ เช่น ฮิสตามีนและไซโตไคน์ ส่งผลให้เกิดตุ่มแดงหรือตุ่มนูนหลายตำแหน่งร่วมกับอาการคันรุนแรง บางรายอาจรู้สึกแสบหรือปวดได้ การเกาซ้ำ ๆ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผิวหนังถลอกและเปิดทางให้เชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ผิวหนัง เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแทรกซ้อน อีกทั้งยังอาจกระตุ้นการสร้างเม็ดสีจนเกิดรอยดำหลังการอักเสบ ซึ่งอาจคงอยู่นานหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน แม้ผื่นจะหายแล้วก็ตาม
นพ.ทนงเกียรติ เทียนถาวร แพทย์จากสถาบันโรคผิวหนัง ให้คำแนะนำว่า แนวทางดูแลรักษาหลักคือการลดการอักเสบและอาการคัน พร้อมป้องกันการติดเชื้อ โดยควรล้างบริเวณผื่นด้วยน้ำสะอาด ประคบเย็นเพื่อลดบวมและคัน ใช้ยาทาลดการอักเสบกลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ตามความเหมาะสม และอาจใช้ยาต้านฮิสตามีนเพื่อลดอาการคัน ในกรณีมีแผลเปิดหรือสงสัยติดเชื้อจึงพิจารณาใช้ยาปฏิชีวนะเฉพาะที่ ส่วนการติดเชื้อรุนแรงหรือมีอาการลุกลาม เช่น บวมแดงมาก มีหนอง หรือเจ็บปวด ควรพบแพทย์เพื่อพิจารณาการใช้ยาปฏิชีวนะแบบรับประทานภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น พร้อมย้ำว่าไม่ควรใช้ยาปฏิชีวนะแบบรับประทานโดยไม่จำเป็น เนื่องจากผื่นจากแมลงกัดต่อยส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียตั้งแต่ต้น และการใช้ยาเกินจำเป็นอาจนำไปสู่ปัญหาเชื้อดื้อยา
