โรคต้อหิน (Glaucoma) เป็นโรคตาที่อันตราย ในระยะแรกผู้ป่วยจะไม่รู้ตัว หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันเวลา อาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร
ต้อหินคืออะไร?
ต้อหินเป็นโรคที่เกิดจากการทำลายขั้วประสาทตา ซึ่งเป็นเส้นทางนำกระแสการมองเห็นไปสู่สมอง ไม่มี “ตัวต้อ” ให้เห็นเหมือนต้อกระจกหรือต้อเนื้อ แต่เป็นการเสื่อมของประสาทตาที่เมื่อถูกทำลายแล้วไม่สามารถฟื้นคืนได้
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
- ความดันในลูกตาสูง: ปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สุดและเป็นปัจจัยเดียวที่ควบคุมได้
- อายุ: พบมากในผู้ที่อายุมากกว่า 40 ปี
- กรรมพันธุ์: มีประวัติครอบครัวเป็นต้อหิน
- สายตา: คนที่สายตาสั้นมากหรือยาวมากมีความเสี่ยงสูง
- โรคประจำตัว: เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และโรคเกี่ยวกับเส้นเลือด
- การใช้ยาสเตียรอยด์: ติดต่อกันเป็นเวลานาน
- อุบัติเหตุที่ตา: การบาดเจ็บที่ตาเคยได้รับ
ชนิดของโรคต้อหิน
1.ต้อหินชนิดมุมปิด (พบได้ร้อยละ 10)
- เกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างลูกตา ทำให้เกิดการอุดกั้นของน้ำหล่อเลี้ยงในลูกตา
- มักมีอาการปวดตา ตาแดง ตามัว เมื่อมองไปที่ดวงไฟจะเห็นวงกลมรอบดวงไฟ
- อาจรุนแรงจนคลื่นไส้อาเจียน
- ถ้าไม่รักษา ตาอาจบอดภายในไม่กี่วัน
2.ต้อหินชนิดมุมเปิด (พบได้ร้อยละ 60-70)
- เกิดจากเนื้อเยื่อส่วนที่ทำหน้าที่กรองน้ำหล่อเลี้ยงลูกตาผิดปกติ
- ไม่มีอาการปวดตาหรือตาแดง
- สายตาค่อยๆ มัวลงช้าๆ เป็นเดือนหรือเป็นปี
- ผู้ป่วยมักไม่รู้ตัวจนกว่าโรคจะลุกลามมาก
3.ต้อหินชนิดแทรกซ้อน
- เกิดเนื่องจากมีความผิดปกติอย่างอื่นของดวงตา เช่น การอักเสบ ต้อกระจก อุบัติเหตุ หรือการผ่าตัดตา
- เกิดภายหลังการผ่าตัดตา
4. ต้อหินในทารกและเด็กเล็ก
- พบตั้งแต่แรกเกิด
- ลูกตามีขนาดใหญ่กว่าปกติ กลัวแสง ตาขุ่น มีน้ำตาไหลมาก
5. ต้อหินชนิดเม็ดสี
- พบในคนสายตาสั้นอายุ 20-30 ปี
- เป็นต้อหินชนิดมุมเปิดที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์
ลักษณะการสูญเสียการมองเห็น
โรคต้อหินทำให้ลานสายตาค่อยๆ แคบลง เริ่มจากด้านข้างแล้วค่อยๆ ลุกลามเข้าสู่ส่วนกลาง ผู้ป่วยมักไม่รู้ตัวเพราะยังมองเห็นตรงกลางได้ดี จนกระทั่งโรคลุกลามมากผู้ป่วยจึงสังเกตเห็นว่าตามัวลง ซึ่งมักหมายถึงโรคดำเนินไปมากแล้ว
ข้อควรระวัง
- ต้อหินเป็นสาเหตุสำคัญของการตาบอดที่ป้องกันได้
- การสูญเสียการมองเห็นจากต้อหินเป็นแบบถาวร ไม่สามารถรักษาให้กลับมาเหมือนเดิมได้
- ตรวจพบเร็ว = รักษาการมองเห็นได้มากกว่า
- ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงควรได้รับการตรวจตาเป็นประจำทุกปี
..บุลคลทั่วไปควรตรวจสุขภาพตาเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุเกิน 40 ปี หรือมีปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เนื่องจากต้อหินมักไม่มีอาการในระยะแรก การตรวจพบและรักษาแต่เนิ่นๆ จึงเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันการสูญเสียการมองเห็น
