สุขภาพจิตกำลังกลายเป็นปัญหาสำคัญของสังคมไทยที่ไม่ควรมองข้าม ข้อมูลล่าสุดจากกรมสุขภาพจิต ในปี 2567 พบว่า คนไทยมีปัญหาสุขภาพจิตกว่า 10 ล้านคน คิดเป็นมากกว่า 10% ของประชากรทั้งหมด แต่ได้รับการรักษาเพียง 2-3 ล้านคนเท่านั้น หมายความว่ามีผู้ป่วยที่ไม่ได้รับการดูแลมากกว่า 5 เท่าของผู้ที่เข้าสู่ระบบรักษา
กรมสุขภาพจิตได้พัฒนาเครื่องมือประเมินสุขภาพจิตออนไลน์ที่ใช้งานง่าย ให้บริการฟรี และให้ผลทันที คือ “MENTAL HEALTH CHECK IN” ซึ่งเป็นระบบที่พัฒนาขึ้นในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงการประเมินสุขภาพจิตได้อย่างรวดเร็วและทั่วถึง เป็นเครื่องมือคัดกรองเชิงรุกที่ช่วยค้นหากลุ่มเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจิต
การประเมินใช้ระบบ SBSD ที่ครอบคลุมปัญหาสุขภาพจิตหลัก 4 ด้าน ได้แก่ S: Stress (ความเครียด) การประเมินระดับความเครียดจากการทำงาน การเรียน หรือสถานการณ์ต่างๆ ในชีวิต B: Burnout (ภาวะหมดไฟ) การตรวจสอบสัญญาณของภาวะหมดไฟทางใจ ความเหนื่อยล้า และไม่มีแรงจูงใจ S: Suicide (ความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย) การคัดกรองความคิดหรือแนวโน้มที่อาจนำไปสู่การทำร้ายตัวเอง และ D: Depression (ภาวะซึมเศร้า) การประเมินอาการซึมเศร้าที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน
วิธีการใช้งาน เพียงเข้าไปที่ checkin.dmh.go.th แล้วตอบคำถามเกี่ยวกับความรู้สึกและพฤติกรรมในช่วงไม่เกิน 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา คำถามออกแบบให้เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน และสามารถสะท้อนสภาพจิตใจที่แท้จริงได้ เมื่อทำการประเมินเสร็จ ระบบจะแสดงผลทันที พร้อมระบุระดับความเสี่ยงในแต่ละด้านและให้คำแนะนำในการปฏิบัติตัวที่เหมาะสม
จากการศึกษาวิจัยของกรมสุขภาพจิต พบว่าระบบ MENTAL HEALTH CHECK IN มีความเชื่อมั่นและความน่าเชื่อถือสูง ข้อมูลที่ได้สามารถสะท้อนสถานการณ์จริงของประชาชน ทำให้สามารถนำไปใช้ในการวางแผนงานสุขภาพจิตในระดับพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หากพบความเสี่ยงสูง ระบบจะเชื่อมต่อไปยังบริการอื่นๆ ของกรมสุขภาพจิต เช่น สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ที่ให้บริการคำปรึกษาฟรี 24 ชั่วโมง หรือการส่งต่อไปยังสถานพยาบาลใกล้บ้านสำหรับการรักษาต่อเนื่อง
นอกจากการใช้งานส่วนบุคคลแล้ว ระบบยังมีส่วนสำหรับหน่วยงานและองค์กรที่ต้องการดูแลสุขภาพจิตของพนักงาน ช่วยให้องค์กรสามารถสำรวจสภาพสุขภาพจิตของบุคลากรได้อย่างเป็นระบบ ลดปัญหาการขาดงาน การลาออก และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน
