ความดันโลหิตสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคหลอดเลือดสมองและโรคไตด้วย เนื่องจากเมื่อความดันโลหิตสูงขึ้น หัวใจจะต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานานโดยไม่ได้รับการรักษา จะส่งผลให้:
- กล้ามเนื้อหัวใจหนาตัวขึ้น โดยเฉพาะกล้ามเนื้อหัวใจห้องล่างซ้ายจะหนาตัวขึ้น ทำให้หัวใจทำงานได้ไม่เต็มที่และประสิทธิภาพลดลง
- ภาวะหัวใจล้มเหลว เมื่อหัวใจทำงานหนักอย่างต่อเนื่องจะทำให้กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงลง จนไม่สามารถสูบฉีดเลือดได้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย
- โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ความดันที่สูงขึ้นจะทำลายผนังหลอดเลือด ทำให้เกิดการสะสมของไขมันและคราบตะกอนในหลอดเลือด ส่งผลให้หลอดเลือดตีบแคบลงและขัดขวางการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงหัวใจ
การป้องกันโรคหัวใจจากภาวะความดันโลหิตสูง
การป้องกันและควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติเป็นสิ่งสำคัญมาก เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ โดยสามารถทำได้ดังนี้
1. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและวิถีชีวิต
- ควบคุมน้ำหนัก หากมีน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วน ควรลดน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
- เลือกรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ
- ลดปริมาณโซเดียม (เกลือ) ในอาหารลง โดยหลีกเลี่ยงอาหารรสเค็ม อาหารแปรรูป อาหารกระป๋อง และอาหารสำเร็จรูป
- เพิ่มการบริโภคผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และเนื้อสัตว์ไขมันต่ำ
- ลดอาหารที่มีไขมันอิ่มตัว ไขมันทรานส์ และอาหารที่มีน้ำตาลสูง
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควรออกกำลังกายแบบแอโรบิก เช่น เดิน วิ่ง ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน 3-5 วันต่อสัปดาห์
- งดสูบบุหรี่และจำกัดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด
- จัดการความเครียด หาหนทางในการผ่อนคลายความเครียด เช่น การทำสมาธิ โยคะ หรือทำกิจกรรมที่ชื่นชอบ
- พักผ่อนให้เพียงพอ ควรนอนหลับอย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน
2. การดูแลรักษาสุขภาพอย่างต่อเนื่อง
- วัดความดันโลหิตเป็นประจำ ควรวัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอเพื่อติดตามค่าความดัน และหากพบว่าความดันสูง ควรปรึกษาแพทย์ทันที
- รับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด หากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูงและต้องรับประทานยา ควรรับประทานยาอย่างต่อเนื่องตามคำแนะนำของแพทย์ ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด แม้ว่าค่าความดันจะกลับมาเป็นปกติแล้วก็ตาม
เกณฑ์ความดันโลหิต
เกณฑ์ความดันโลหิตปกติโดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 120/80 มิลลิเมตรปรอท แต่ค่าที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปในแต่ละช่วงอายุและสภาวะสุขภาพ
สำหรับเกณฑ์ความดันโลหิตตามช่วงอายุ (แนวทางทั่วไป)
| ช่วงอายุ | ค่าความดันโลหิตตัวบน (Systolic) | และ/หรือ | ค่าความดันโลหิตตัวล่าง (Diastolic) |
| เด็กโตและวัยรุ่น | ไม่ควรเกิน 120 | และ/หรือ | ไม่ควรเกิน 80 |
| ผู้ใหญ่ (18 ปีขึ้นไป) | น้อยกว่า 120 | และ | น้อยกว่า 80 |
| ผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) | น้อยกว่า 140 | และ | น้อยกว่า 90 |
หากคุณมีความกังวลเกี่ยวกับความดันโลหิตหรือความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการตรวจประเมินและคำแนะนำที่เหมาะสมกับสุขภาพของคุณโดยเฉพาะ
ข้อมูลเพิ่มเติมจากกรมควบคุมโรค:






